De ogen van het geloof

e laatste honderd jaar hebben wetenschap en techniek een hoge vlucht genomen. Opeens kunnen we waarnemen wat er zich afspeelt in de hersenen, kunnen we ingrijpen in het genetisch materiaal van de mens, en kunnen we materie tot op het atoom aan onze wil onderwerpen. Maar welke gevolgen heeft onze toegenomen kennis, onze ongeremde communicatie, ons filosofische materialisme voor ons beeld van de menselijke persoon? Het zijn bij uitstek sciencefictionschrijvers die zich met deze vraag bezighouden, en één van de belangrijkste daarvan is de Philip K. Dick (1928 tot 1982). Zijn persoonlijke zoektocht naar betekenis vertaalde zich in aangrijpende, verontrustende verhalen, waarin de grens wordt opgezocht van onze identiteit. Veel van zijn boeken werden verfilmd. De bekendste is wel Blade Runner, een klassieker uit het genre, maar ook de andere zijn razend interessant. Let op, sommige van deze films bevatten gewelddadige of seksueel getinte beelden. Maar wie zich daardoor niet laat afleiden, ontdekt krachtige illustraties van de wanhoop en gebrokenheid van de moderne mens.

Een wazige spiegel

Total Recall speelt bijvoorbeeld met de vraag of we kunnen vertrouwen op ons geheugen. Een man heeft geen geld om een vakantie naar Mars te betalen, en kiest in plaats daarvan voor een valse herinnering. Maar terwijl die wordt aangebracht, komt een andere herinnering boven: namelijk dat hij als geheim agent op Mars heeft gewerkt. Vastbesloten om de waarheid te achterhalen, reist hij naar de rode planeet en verhindert daar een terroristische aanslag.